Het kan gebeuren. Een ambtenaar wordt ziek in de laatste werkweek van zijn dienstverband. Die ziekte staat er niet aan in de weg dat het dienstverband eindigt. De toegangspas tot kantoor, de werkplek en tot het digitale netwerk kan vaak van een afstand worden geblokkeerd. Eigendommen die aan de werkgever toebehoren kunnen later dan op de laatste werkdag worden ingeleverd en ook het afscheid nemen kan worden uitgesteld. Geen zorgen dus in het geval de ambtenaar in de laatste werkweek ziek wordt? Toch wel.

In het geval de ambtenaar ‘ziek uit dienst gaat’ moet de werkgever daarvan aangifte doen bij het UWV op de laatste werkdag voordat de dienstbetrekking eindigt (artikel 38, lid 2 Ziektewet (ZW)). Bij de aangifte neemt de werkgever de Regeling Procesgang eerste en tweede ziektejaar(Stcrt. 2002, nr. 60; laatstelijk gewijzigd Stcrt. 2006, nr. 252) in acht. Is de werkgever nalatig op dit punt, dan legt het UWV een bestuurlijke boete op van ten hoogste € 454,00 (artikel 38, lid 3 ZW). In het Boetebesluit Socialezekerheidswetten (Stb. 2000, nr. 462; laatstelijk gewijzigd Stb. 2010, nr. 869) is vastgelegd, dat de hoogte van de boete van afhankelijk is van de ernst van de nalatigheid. Een onjuiste aangifte of het achterwege laten van een aangifte leidt tot een maximale boete (ad € 455,00). Indien de aangifte juist is maar niet tijdig, varieert de boete tussen € 70,00 in het geval van een vertraging van minder dan 7 kalenderdagen, tot € 455,00 indien de aangifte pas na 28 kalenderdagen wordt gedaan.

Is dit alles?
Ja, in het geval de ambtenaar kort voor het einde van het dienstverband arbeidsongeschikt wordt. Dan volstaat het om tijdig aangifte te doen van het feit dat de ambtenaar ziek is ten tijde van het ontslag.
Nee, in het geval de ambtenaar al langer ziek is en hij aan het einde van het dienstverband nog steeds arbeidsongeschikt is. Voor een goed begrip wordt hier de ambtenaar bedoeld wiens dienstverband eindigt voordat de periode van 104 weken arbeidsongeschiktheid voorbij zijn. U kunt hierbij denken aan het van rechtswege eindigen van een tijdelijk dienstverband. Ook een vast dienstverband kan eindigen tijdens ziekte van de ambtenaar, bijvoorbeeld in het geval van een ontslag op overige gronden.

Welke verplichtingen rusten op de werkgever, die geen eigenrisicodrager is in de zin de van de ZW, in het geval het dienstverband van de ambtenaar eindigt voordat hij 104 weken ziek is?
De werkgever moet dan uiterlijk op de laatste werkdag van het dienstverband in overleg met de ambtenaar een re-integratieverslag opstellen indien de ambtenaar voor die laatste werkdag langer dan zes weken ziek is (zie artikel 38, lid 2 ZW). Het re-integratieverslag moet voldoen aan de eisen die zijn neergelegd in de Beleidsregels vorm- en herkenbaarheidsvereisten re-integratieverslagen (Stcrt. 2003, nr. 117; laatstelijk gewijzigd Stcrt. 2005, nr. 246). Het UWV beoordeelt of de werkgever en de werknemer (ambtenaar) in redelijkheid hebben kunnen komen tot de re-integratie-inspanningen die zijn verricht. De beoordeling gebeurt conform de Beleidsregels beoordeling Poortwachter (Stcrt. 2002, 236; laatstelijk gewijzigd Stcrt. 2006, nr. 224).
Het UWV toetst, kort gezegd, of de werkgever zijn verplichtingen die uit de WAO of de WIA voortvloeien is nagekomen en of hij wel voldoende re-integratie-inspanningen heeft verricht. Is het UWV van oordeel dat dit niet het geval is en de werkgever daarvoor geen deugdelijke grond heeft, dan verhaalt het UWV het ziekengeld op de werkgever voor ten hoogste 52 weken (artikel 39a ZW). ‘Ziek uit dienst’ kan dus wel degelijk tot zorgen leiden.

Het Besluit verhaal ziekengeld (Stcrt. 2005, nr. 18) geeft aanknopingspunten voor de duur van de periode dat het UWV het ziekengeld kan verhalen.
Artikel 1 van dit Besluit bepaalt dat de periode van verhaal op nihil wordt vastgesteld indien de werkgever zonder deugdelijke grond in strijd heeft gehandeld met artikel 39a ZW maar de werknemer de bedongen of passende arbeid verricht waarvan de omvang aansluit op zijn krachten en bekwaamheden.
In het geval de ambtenaar ziek uit dienst gaat, zal deze situatie zich niet snel voordoen.
Artikel 2, lid 1 van het Besluit bepaalt dat in het geval de werknemer geen arbeid verricht of de door hem verrichte arbeid niet voldoet aan het criterium van artikel 1 van het Besluit, het UWV de periode van verhaal vaststelt op het totaal van de periodes waarin de werkgever onvoldoende heeft gedaan.
Deze situatie zal zich in het geval van het einde van het dienstverband nogal eens voordoen. De reden waarom de ambtenaar niet werkt, hoeft overigens niet (alleen) gelegen te zijn in het feit dat zijn dienstverband is geëindigd. Een volledige arbeidsongeschiktheid als gevolg van ziekte of gebreken kan evenzeer de reden vormen voor het niet verrichten van werkzaamheden door de ambtenaar. Het gaat er bij het Besluit verhaal ziekengeld evenwel om dat in de periode voorafgaand aan het einde van het dienstverband door de werkgever zonder deugdelijke grond onvoldoende re-integratie-inspanningen zijn verricht of anderszins de verplichtingen voortvloeiend uit de WAO of de WIA niet zijn opgevolgd. Met betrekking tot de verplichtingen die op de werkgever rusten gaat het ook om het achterwege laten van maatregelen en voorschriften die van de werkgever in de bedoelde periode mochten worden gevergd (artikel 2, lid 2 Besluit verhaal ziekengeld).

Om te voorkomen dat de werkgever wordt geconfronteerd met een boete of met het verhaal van ziekengeld, kan dan ook in het algemeen als leidraad gelden dat bij ziekte van een ambtenaar altijd de reguliere verzuimbegeleiding wordt uitgevoerd, ook al is het einde van het dienstverband reeds voorzien. 
Hier zij opgemerkt dat slechts sprake kan zijn van het verhaal van ziekengeld, indien ook daadwerkelijk ziekengeld door het UWV aan de verzekerde wordt uitgekeerd. In het geval de werkgever na het einde van het dienstverband op basis van de toepasselijke rechtspositieregeling de bezoldiging moet doorbetalen, kan gedurende die periode geen sprake zijn van verhaal.

Ten slotte
Het vorenstaande heeft betrekking op de arbeidsongeschiktheid van de ambtenaar op de dag dat zijn dienstverband eindigt. Hij gaat ziek uit dienst maar is nog geen 104 weken arbeidsongeschikt. Opmerking verdient nog dat al is het einde van het dienstverband voorzien, andere verplichtingen op grond van de ZW, bijv. de 42e -week melding, naast de verplichtingen op grond van artikel 38, lid 2 ZW blijven bestaan.
Het aantekening houden van het ziekteverzuim en de daarbij horende termijnen op grond van de ZW en de WIA verdient dan ook aanbeveling. Zo kunnen extra kosten voor de werkgever worden voorkomen.